Als werkgever mag je een werknemer maximaal 3 tijdelijke contracten geven in een periode van 3 jaar. Dit staat bekend als de ketenregeling. Geef je een vierde contract, of duurt de totale periode langer dan 3 jaar, dan ontstaat er automatisch een vast contract. Dit geldt voor de meeste werknemers in Nederland, maar er zijn uitzonderingen.
Wat is de ketenregeling precies?
De ketenregeling is de wet die bepaalt hoeveel tijdelijke contracten je als werkgever achter elkaar mag geven. De regel is eenvoudig: maximaal 3 contracten, binnen maximaal 3 jaar. Dit wordt ook wel de 3×3-regel genoemd, afkomstig uit de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB).
Zodra je over één van deze grenzen gaat, verandert het tijdelijke contract vanzelf in een vast contract. Je hoeft daar niets voor te doen als werknemer. Het gebeurt automatisch op het moment dat de grens overschreden wordt.
Wanneer tellen contracten mee in de keten?
Contracten tellen mee als ze elkaar opvolgen met een tussenpoos van maximaal 6 maanden. Zit er meer dan 6 maanden tussen twee contracten, dan begint de keten opnieuw. Een nieuwe reeks van maximaal 3 contracten in 3 jaar is dan mogelijk.
Let op: het gaat om contracten bij dezelfde werkgever. Werkt iemand via een uitzendbureau en daarna rechtstreeks bij jou? Dan kunnen die contracten ook meetellen, afhankelijk van de situatie. Twijfel je hierover, raadpleeg dan een juridisch adviseur.
Wat zegt de cao over hoeveel contracten je mag geven?
In een cao kunnen andere afspraken staan. De wet staat toe dat een cao afwijkt van de standaardregels. Concreet betekent dit:
- Een cao mag bepalen dat je meer dan 3 tijdelijke contracten mag geven, maar nooit meer dan 6.
- Een cao mag de maximale periode verlengen tot meer dan 3 jaar, maar nooit meer dan 6 jaar.
- Afwijkingen zijn alleen mogelijk als dit uitdrukkelijk in de cao is opgenomen.
Controleer dus altijd de cao die van toepassing is op jouw bedrijf of sector. De ruimte die een cao biedt, is uitdrukkelijk een uitzondering. De standaardregel blijft 3 contracten in 3 jaar.
Zijn er andere uitzonderingen op de ketenregeling?
Ja, er zijn een aantal situaties waarbij de ketenregeling anders uitpakt of niet van toepassing is.
Werknemers die de AOW-leeftijd hebben bereikt, vallen buiten de standaard ketenregeling. Voor hen mag je meer tijdelijke contracten aanbieden en geldt een langere maximumperiode. Dit is bedoeld om het aantrekkelijker te maken om oudere werknemers in dienst te houden of te nemen.
Voor BBL-leerlingen (beroepsbegeleidende leerweg) geldt de ketenregeling ook niet op de normale manier. De arbeidsovereenkomst is in dat geval onderdeel van de opleiding.
Invalkrachten in het basisonderwijs die invallen wegens ziekte van een collega, hebben eveneens een tijdelijke uitzondering. Voor hen geldt een specifieke regeling die tijdelijke contracten makkelijker maakt.
Wat gebeurt er als je de grens overschrijdt?
Geef je een vierde tijdelijk contract, of duurt de totale keten langer dan 3 jaar zonder dat een cao iets anders bepaalt, dan is het contract automatisch voor onbepaalde tijd. Dat betekent een vast dienstverband, met alle bijbehorende rechten voor de werknemer.
Als werkgever kun je dit niet terugdraaien. Een werknemer met een vast contract heeft recht op bescherming tegen ontslag en heeft aanspraak op een transitievergoeding als je toch tot ontslag wilt overgaan. Het is dus belangrijk om de keten goed bij te houden.
Praktische checklist voor werkgevers
- Controleer hoeveel contracten je al hebt gegeven aan de werknemer.
- Bereken de totale duur van alle contracten bij elkaar.
- Bekijk of er een tussenpoos van meer dan 6 maanden is geweest die de keten reset.
- Raadpleeg de cao van jouw sector op afwijkende regels.
- Bepaal op tijd of je een vast contract aanbiedt of afscheid neemt voor de grens bereikt wordt.
- Leg alle contracten en data schriftelijk vast.
Tijdig beslissen voorkomt problemen
De ketenregeling is er om werknemers te beschermen tegen een eindeloze reeks tijdelijke contracten. Als werkgever is het slim om dit goed bij te houden. Wacht je te lang met een beslissing, dan wordt een tijdelijk contract vanzelf vast, ook als dat niet je bedoeling was. Plan dus op tijd een gesprek met je werknemer over de toekomst. Zo kom je niet voor verrassingen te staan.
Veelgestelde vragen
Hoeveel contracten mag je geven voordat iemand recht heeft op een vast contract?
Je mag maximaal 3 tijdelijke contracten geven binnen een periode van 3 jaar. Geef je een vierde contract, of duurt de totale periode langer dan 3 jaar, dan heeft de werknemer automatisch recht op een vast contract. In een cao kunnen hierop uitzonderingen staan.
Wat als er een tussenpoos zit tussen twee contracten?
Als er meer dan 6 maanden zit tussen twee tijdelijke contracten, begint de keten opnieuw. Je mag dan weer opnieuw starten met maximaal 3 contracten in 3 jaar. Is de tussenpoos 6 maanden of korter, dan tellen de contracten gewoon door in de keten.
Mag een cao afwijken van de maximale 3 contracten?
Ja, een cao mag bepalen dat je meer dan 3 tijdelijke contracten geeft of de periode verlengt. Het absolute maximum dat een cao kan toestaan is 6 contracten in 6 jaar. Dit moet wel uitdrukkelijk in de cao zijn opgenomen.
Geldt de ketenregeling voor alle werknemers?
De ketenregeling geldt voor de meeste werknemers in Nederland, maar niet voor iedereen. Werknemers die de AOW-leeftijd hebben bereikt, BBL-leerlingen en invalkrachten in het basisonderwijs vallen onder andere of aangepaste regels.
Wat is een transitievergoeding?
Een transitievergoeding is een geldbedrag dat een werkgever moet betalen als hij een werknemer ontslaat. Dit geldt ook voor werknemers met een vast contract. De hoogte hangt af van het salaris en het aantal dienstjaren. Het is een vergoeding bedoeld om de overgang naar een nieuwe baan te ondersteunen.
