Contracten zijn afspraken die je leven flink kunnen beïnvloeden, zeker als het gaat om werk. Toch weten veel mensen niet precies wat er in hun arbeidsovereenkomst staat of wanneer ze recht hebben op een vaste aanstelling. Dat is zonde, want wie zijn afspraken kent, staat veel sterker. In deze blog lees je wat de belangrijkste regels zijn, hoe de overgang van tijdelijk naar vast werkt en waar je op moet letten.
Tijdelijk of vast: het verschil uitgelegd
Een tijdelijke arbeidsovereenkomst heeft een einddatum. Je weet van tevoren wanneer het dienstverband stopt, tenzij er een verlenging volgt. Een vast dienstverband heeft geen vaste einddatum. Je werkgever kan je dan niet zomaar ontslaan. Dit verschil klinkt eenvoudig, maar in de praktijk zorgt het voor veel vragen. Mensen die steeds opnieuw een tijdelijk contract krijgen, weten soms niet waar ze aan toe zijn. Wettelijk gezien zijn hier duidelijke regels voor gemaakt om werknemers te beschermen.
De ketenregeling: zo werkt de overgang naar een vaste plek
Nederland kent de zogeheten ketenregeling. Die regeling bepaalt wanneer tijdelijke arbeidsovereenkomsten automatisch overgaan in een vaste aanstelling. De basisregel is dat je na drie tijdelijke contracten, of na meer dan drie jaar, recht hebt op een vast dienstverband. Krijg je een vierde tijdelijke overeenkomst aangeboden, dan geldt die automatisch als vast. Dit geldt ook als de totale duur van je tijdelijke contracten langer dan drie jaar is. Er is wel een uitzondering: als er meer dan zes maanden zitten tussen twee opvolgende contracten, begint de keten opnieuw. Het is slim om dit in de gaten te houden, zodat je niet onbewust rechten verliest.
Wat de cao kan veranderen aan jouw situatie
Veel mensen werken in een sector met een collectieve arbeidsovereenkomst, ook wel cao genoemd. In een cao kunnen werkgevers en vakbonden afwijkende afspraken maken over tijdelijke overeenkomsten. Zo kan in een cao zijn vastgelegd dat een werknemer maximaal zes opvolgende tijdelijke contracten mag ontvangen in plaats van drie. Ook de maximale duur kan worden verlengd tot maximaal zes jaar. Maar let op: er zijn grenzen. Meer dan zes tijdelijke arbeidsovereenkomsten of een langere periode dan zes jaar is niet toegestaan, ook niet via een cao. Het is daarom verstandig om de cao van jouw sector te lezen. Die vind je vaak op de website van je werkgever of via de vakbond.
Rechten en plichten bij het tekenen van een arbeidsovereenkomst
Voordat je een arbeidsovereenkomst tekent, is het goed om te weten wat er allemaal in moet staan. Een werkgever is verplicht om binnen een maand na de start van je werk een schriftelijke of digitale overeenkomst te geven. Daarin staan zaken als je salaris, het aantal uren dat je werkt, je functie en de duur van het dienstverband. Staat er iets in dat je niet begrijpt of wat je niet klopt, vraag dan om uitleg voordat je tekent. Een getekende overeenkomst is bindend. Twijfel je over de inhoud? Het Juridisch Loket geeft gratis juridisch advies en kan je helpen begrijpen wat je rechten zijn. Ook als je al in dienst bent en vragen hebt over je situatie, is dat een goede plek om naartoe te gaan.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het voordat ik recht heb op een vast dienstverband?
Je hebt recht op een vaste aanstelling na drie opeenvolgende tijdelijke contracten of nadat je in totaal meer dan drie jaar bij dezelfde werkgever hebt gewerkt op basis van tijdelijke overeenkomsten. Hierbij tellen ook contracten mee bij een opvolgende werkgever die hetzelfde werk aanbiedt.
Wat gebeurt er als er een tussenpoos zit tussen twee tijdelijke contracten?
Als er meer dan zes maanden zitten tussen twee opeenvolgende tijdelijke arbeidsovereenkomsten bij dezelfde werkgever, begint de keten opnieuw. Je bouwt dan geen rechten meer op uit de eerdere periode. Dit geldt als standaardregel, maar in een cao kunnen kortere tussenpozen zijn afgesproken.
Kan een werkgever een vast dienstverband weigeren als ik er recht op heb?
Een werkgever kan een vaste aanstelling niet zomaar weigeren als je er wettelijk recht op hebt. Als je werkgever toch een nieuw tijdelijk contract aanbiedt terwijl je eigenlijk recht hebt op een vast dienstverband, dan geldt dat nieuwe contract automatisch als vast. Je kunt dit laten toetsen door het Juridisch Loket of een rechtbank.
Telt een contract via een uitzendbureau ook mee voor de ketenregeling?
Uitzendcontracten vallen onder een eigen regeling en gelden niet automatisch als onderdeel van de keten bij een vaste werkgever. Maar als je daarna direct in dienst gaat bij dezelfde opdrachtgever en hetzelfde werk doet, kunnen die uitzendperiodes in bepaalde gevallen toch meewegen. Laat dit altijd controleren als je in deze situatie zit.
